""

Lễ công bố Báo cáo Tình trạng Dân số Thế giới 2020: "Trái với ý muốn của tôi: Xóa bỏ những thực hành làm tổn hại tới phụ nữ và trẻ em gái và gia tăng bất bình đẳng"

Hà Nội, 17/07/2020

Sáng nay, tại tòa nhà Trụ sở Liên Hợp Quốc tại Hà Nội đã diễn ra lễ công bố Báo cáo Tình trạng Dân số Thế giới 2020: "Trái với ý muốn của tôi: Xóa bỏ những thực hành làm tổn hại tới phụ nữ và trẻ em gái và gia tăng bất bình đẳng". Buổi lễ được tổ chức bởi Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc UNFPA tại Việt Nam, và có sự tham gia của đại diện từ nhiều cơ quan bộ ngành và tổ chức Chính phủ, đại diện từ các đại sứ quán, các tổ chức xã hội dân sự và các tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước.

Bà Naomi Kitahara phát biểu khai mạc Lễ công bố Báo cáo Tình trạng Dân số Thế giới 2020

Phát biểu mở đầu lễ công bố, bà Naomi Kitahara, Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam, đã nêu bật chủ đề của Báo cáo Tình trạng Dân số Thế giới 2020 tập trung vào các vấn đề liên quan tới bình đẳng giới. Báo cáo này của UNFPA cho thấy cần thiết phải hành động ngay lập tức để ngăn chặn tình trạng lựa chọn giới tính trên cơ sở định kiến giới và những thực hành làm tổn hại tới phụ nữ và trẻ em gái. Bà Kitahara đã tóm gọn lại báo cáo này với ba từ "tôn trọng", "bảo vệ", và "thực thi" như các định hướng để mang tới những thay đổi và kết quả thực tế.

Theo báo cáo của UNFPA, có ít nhất 19 thực hành có hại được coi là vi phạm quyền con người, trong đó tập trung lên án ba thực hành phổ biến nhất là cắt bỏ bộ phận sinh dục nữ, tảo hôn và định kiến khắc nghiệt với con gái vì ưa thích con trai, hai trong ba điều này vẫn còn tồn tại ở Việt Nam. Trong buổi lễ công bố, các đại biểu đã dành phần lớn thời gian phát biểu và thảo luận về vấn đề lựa chọn giới tính trên cơ sở định kiến giới. Thực hành này được xác định là nguyên nhân chính gây nên sự mất cân bằng tỷ số giới tính khi sinh tại Việt Nam. Theo Tổng điều tra Dân số và Nhà ở năm 2019, tỷ số giới tính khi sinh năm 2019 là 111,5 bé trai được sinh ra trên 100 bé gái, khác xa so với tỷ số tự nhiên là 105 trên 100. Dựa trên sự mất cân bằng tỷ số giới tính, Báo cáo Thực trạng Dân số thế giới năm 2020 ước tính Việt Nam sẽ thiếu hụt 40.800 trẻ sơ sinh gái mỗi năm.

Ông Phạm Ngọc Tiến, Vụ trưởng Vụ Bình đẳng giới, bộ LĐTBXH, phát biểu trong Lễ công bố Báo cáo Tình trạng Dân số Thế giới 2020

Phát biểu tại lễ công bố, ông Phạm Ngọc Tiến, Vụ trưởng Vụ bình đẳng giới, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cho biết: "Việt Nam luôn coi bình đẳng giới vừa là mục tiêu, vừa là động lực cho sự phát triển bền vững. Chúng tôi đã xây dựng và đang tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý để thực hiện ngày càng tốt hơn lĩnh vực công tác cũng còn đang mới mẻ này. Tuy vậy, do chịu ảnh hưởng nặng nề của quan niệm Nho gioái, nên những quan niệm bất bình đẳng giới vẫn còn nhiều. Mất cân bằng giới tính khi sinh xuất phát từ các chuẩn mực xã hội phổ biến việc trọng nam hơn nữ, sính con trai hơn con gái. Việc đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên cũng là một trong những mục tiêu của Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030 mà chúng tôi đang xây dựng để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong năm 2020 này."

Phần thảo luận với các đại biểu sau lễ công bố Báo cáo Tình trạng Dân số Thế giới 2020

Trong phần thảo luận với các đại biểu ở cuối lễ công bố, ông Lê Minh Đức, đại diện của HelpAge International, đã đặt câu hỏi về tác động của thực trạng mất cân bằng tỷ số giới tính khi sinh trước bối cảnh Việt Nam hiện đã bước vào giai đoạn già hóa dân số, và là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới. Bà Naomi Kitahara đã trả lời câu hỏi này bằng việc chỉ ra rằng một trong những nguyên nhân gây ra định kiến giới và thực hành lựa chọn giới tính khi sinh bắt nguồn từ tư tưởng cố hữu trong văn hóa Nho giáo cho rằng chỉ có con trai mới có thể chăm sóc và phụng dưỡng cha mẹ khi về già. Từ đó, bà Kitahara cho biết: "Chúng ta cần phải đẩy mạnh và tăng cường công tác bảo trợ xã hội, trong đó bao gồm cả cho người cao tuổi. Khi người cao tuổi không nhận được sự trợ giúp từ Nhà nước, theo như văn hóa tại Việt Nam thì trách nhiệm chăm sóc sẽ đặt lên những người con trai. Bởi vậy, thực tế mà nói, việc đầu tư vào công tác bảo trợ xã hội cũng là một trong những biện pháp để giảm bớt gánh nặng phải có con trai của một bộ phận cư dân, từ đó giảm thiểu được những định kiến giới và các thực hành lựa chọn giới tính."