Giỏ hàng

Dự án SUNI-SEA

Nhân rộng can thiệp liên quan tới các bệnh không lây nhiễm khu vực Đông Nam Á


Các bệnh không lây nhiễm (BKLN) là nguyên nhân chính gây tử vong trên toàn cầu và gánh nặng của BKLN đang gia tăng không đồng đều giữa các quốc gia và dân số có thu nhập thấp. Ba phần tư số ca tử vong do BKLN là ở các nước thu nhập thấp và trung bình (LMIC).

Dự án nghiên cứu “Nhân rộng can thiệp về các bệnh không lây nhiễm khu vực Đông Nam Á” được đề xuất nhằm giải quyết các mối lo ngại ngày càng tăng về các BKLN và các gánh nặng mà nó mang lại. Dự án nghiên cứu này sẽ được thực hiện trong thời gian 4 năm, bắt đầu từ năm 2019, tại Việt Nam, Indonesia và Myanmar dưới sự hợp tác của một Liên minh gồm 9 đơn vị thành viên đến từ Châu Âu và Đông Nam Á.

Mục tiêu tổng thể của dự án SUNI-SEA là đánh giá và xác định tính hiệu quả và chi phí hiệu quả các chiến lược nhân rộng các chương trình quản lý và phòng chống bệnh tiểu đường và cao huyết áp dựa trên bằng chứng, đồng thời áp dụng các kết quả để tăng cường hành động bền vững nhằm đạt được các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs), dựa trên kinh nghiệm ở Đông Nam Á.

Hải Dương và Hải Phòng được chọn là địa bàn nghiên cứu của dự án SUNI-SEA tại Việt Nam. Đây là hai tỉnh lân cận nằm ở vùng Đông Bắc Việt Nam.

Đây là hai trong số những tỉnh đông dân nhất trong khu vực với dân số khoảng 2,5 triệu người, với khoảng 75% và 50% dân số sống ở khu vực nông thôn. Mặc dù thực tế là không có dữ liệu cấp tỉnh về mức độ phổ biến của các BKLN thông thường, một số nghiên cứu quy mô nhỏ được thực hiện ở các tỉnh này cho thấy tỷ lệ tăng huyết áp và các yếu tố nguy cơ liên quan cao ở địa bàn 2 tỉnh này.


Hải DươngHải Phòng
Dân số (triệu người)2,5672,352
Số quận12 quận (10 quận vùng nông thôn và 2 quận vùng thành thị)15 quận (8 quận vùng nông thôn và 7 quận vùng thành thị)
% dân số nông thôn75%50%
Hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu
a. Tuyến quận/huyện: (một chức năng so với hai chức năng)
b. Tuyến xã/phường
c. Cấp cộng đồng
a. Trung tâm y tế hai chức năng
b. Trạm y tế xã
c. Nhân viên y tế thôn
a. Hỗn hợp (5/12 quận/huyện có Trung tâm y tế hai chức năng)
b. Trạm y tế xã
c. Nhân viên y tế thôn
Có Câu lạc bộ Liên thế hệ Tự giúp nhau hoạt động
Có chương trình BHYT tại Trạm y tế xã (TYT)Có (TYT đang trong quá trình tham gia)
Số quận được lựa chọn để thực hiện dự án3 (1 quận vùng thành thị và 2 quận vùng nông thôn)3 (1 quận vùng thành thị và 2 quận vùng nông thôn)


Phương pháp nghiên cứu

Trong khi các nước ở châu Âu phải vật lộn với chi phí ngày càng tăng của các bệnh mãn tính, Indonesia, Myanmar và Việt Nam đã phát triển các chiến lược đổi mới để ngăn chặn dịch bệnh tim mạch và tiểu đường trong giai đoạn đầu bằng cách:

  • Chuyển giao các chương trình phòng chống và quản lý các BKLN từ bệnh viện về các cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu;
  • Tăng cường sự tham gia của cộng đồng và đưa các nội dung phòng bệnh và tự quản lý các BKLN về các hộ gia đình;
  • Chỉ ra các mối liên quan giữa phòng chống các BKLN và vấn đề phát triển Kinh tế – Xã hội;
  • Giới thiệu mô hình tài chính tích hợp giữa hoạt động phòng bệnh và hoạt động chăm sóc lâm sang đối với các BKLN.

Tóm lại, các nước tham gia nghiên cứu này đang cố gắng tạo ra sự đổi mới trong việc phối hợp trong và liên ngành. Các đơn vị liên quan ở Đông Nam Á hy vọng rằng với một cơ sở bằng chứng vững chắc, họ sẽ có thể tối ưu hóa các sáng kiến ​​mới của mình để đạt được kết quả toàn diện trong việc giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong do các BKLN.SUNI-SEA sẽ sử dụng các hoạt động nhân rộng sẵn có về quản lý và phòng chống tăng huyết áp và tiểu đường ở Indonesia, Myanmar và Việt Nam để khởi đầu dự án. Việc này sẽ liên kết các hoạt động hiện có, đẩy mạnh các chương trình đang diễn ra, kết hợp với các hoạt động tại cộng đồng và tại các cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu, và giám sát quá trình nhân rộng một cách tỉ mỉ, để qua đó đưa ra các khuyến nghị nhằm mở rộng các chương trình liên quan đến BKLN.

Hệ thống và cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu:

  • Mô hình hệ thống y tế huyện: Ở Việt Nam, nhiều huyện có Trung tâm y tế huyện (TTYT) hai chức năng thực hiện cả hai hoạt động chữa bệnh và phòng ngừa, trong khi một số các huyện khác có cả bệnh viện huyện và trung tâm y tế huyện. Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc tổ chức rời rạc các cơ sở cấp huyện gây khó khăn trong việc hợp tác và phối hợp quản lý các trạm y tế xã (TYT) và thực hiện các hoạt động y tế địa phương. Do đó, sự sẵn có của các TTYT huyện hai chức năng là tiêu chí quan trọng để lựa chọn các tỉnh này, bởi vì nó đảm bảo sự phối hợp hiệu quả cần thiết để cung cấp một chương trình tổng hợp và toàn diện về phòng ngừa, điều trị và quản lý BKLN trên địa bàn huyện.

  • Việc triển khai các dịch vụ chữa bệnh thuộc bảo hiểm y tế tại TYT xã: TYT là tuyến y tế công đầu tiên được chỉ định cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cộng đồng. Tại Việt Nam, việc cung cấp điều trị thường xuyên BKLN mạn tính tại TYT theo chương trình bảo hiểm y tế được xác định là một trong những chiến lược then chốt nhằm chống lại gánh nặng bệnh tật cao. Ở hai tỉnh này, phần lớn các TYT đủ điều kiện cung cấp các dịch vụ dựa trên bảo hiểm y tế.

Các dịch vụ dựa trên cộng đồng trong khu vực nghiên cứu:

Mô hình Câu lạc bộ Liên thế hệ Tự giúp nhau (CLB LTH TGN) là một dự án can thiệp dựa vào cộng đồng, tập trung vào người cao tuổi, nhằm mục đích thúc đẩy sinh kế và vai trò của người cao tuổi trong cộng đồng. Mô hình ISHC được phát triển bởi Tổ chức HelpAge International tại Việt Nam. Năm 2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 1533/QĐ-TTG, yêu cầu chính quyền địa phương cần phân bổ ngân sách cho việc thành lập ISHC trên toàn quốc; các tổ chức đoàn thể và các cơ quan địa phương như Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Phụ nữ hoặc Hội Người cao tuổi sẽ đi đầu trong việc thực hiện Quyết định này. Hải Phòng và Hải Dương là hai trong số những tỉnh tiên phong áp dụng mô hình. Mỗi tỉnh có số lượng ISHC tương đối lớn (Hải Phòng: 65 ISHC và Hải Dương: 51 ISHC).Trong chăm sóc sức khỏe, ISHC mang đến giải pháp cung cấp các hoạt động tăng cường sức khỏe thông qua sự phối hợp nhóm cộng đồng và các cơ sở y tế tại địa phương. Câu lạc bộ cũng thực hiện hoạt động chăm sóc tại nhà thông qua các tình nguyện viên, hoặc trong một số trường hợp có thể có nhân viên y tế được trả lương. Việc lựa chọn địa điểm nghiên cứu nơi các nhóm cộng đồng đã được thiết lập tốt là một nền tảng quan trọng để đảm bảo rằng cả nghiên cứu hồi cứu và nghiên cứu tiến cứu sẽ được phát triển và nhân rộng một cách thống nhất.

Đối tác triển khai

Các nhóm nghiên cứu chủ trì công việc tại Việt Nam bao gồm Viện Chính sách và Chiến lược Y tế, Đại học Y Dược Thái Nguyên và HelpAge International (văn phòng tại Việt Nam). Nhóm sẽ làm việc phối hợp với Bộ Y tế và các ban ngành liên quan như Bảo hiểm xã hội Việt Nam; Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam cũng như chính quyền địa phương bao gồm Sở Y tế tỉnh và các ban hội tại cộng đồng như Hội Người cao tuổi .v.v.


_________________________________________________________

>> Website của dự án SUNI-SEA

>> Để biết thêm chi tiết về dự án SUNI-SEA tại Việt Nam vui lòng liên hệ:

Ths. Trương Mỹ Linh - Điều phối dự án 

Email: linhtm@helpagevn.org